Search Engine Optimization
AEO təməlsiz işləmir. Texniki sağlamlıq, kontent və nüfuz — klassik axtarışda mövqe, AI axtarışda isə etibar deməkdir.
Süni intellekt istifadəçiyə məhsul, xidmət və ya şirkət tövsiyə edərkən sizin brendinizi qeyd edirmi? Bəs təqdim etdiyi cavabda saytınızı məlumat mənbəyi kimi göstərirmi?
Administrator ·
5 dəq
2027-ci ildə GEO strategiyası hazırlayarkən yalnız Google axtarış nəticələrində yüksək mövqe qazanmağa deyil, generativ AI sistemlərində brendin necə təqdim olunduğuna da diqqət yetirmək lazımdır. ChatGPT, Google AI Overviews, AI Mode, Perplexity və Microsoft Copilot kimi platformalar istifadəçilərə müxtəlif mənbələrdən əldə etdikləri məlumatlar əsasında cavablar təqdim edə bilir.
GEO (Generative Engine Optimization) — veb-saytın və brend haqqında məlumatların generativ süni intellekt sistemlərində düzgün anlaşılması, uyğun cavablarda istifadə olunması və mümkün hallarda mənbə kimi göstərilməsi üçün həyata keçirilən optimizasiya yanaşmasıdır.
GEO optimizasiyası ənənəvi SEO-nu əvəz etmir. Əksinə, texniki SEO, keyfiyyətli məzmun, etibarlı mənbələr və brendin onlayn nüfuzu üzərində qurulur. Burada əlavə diqqət AI sistemlərinin məlumatları hansı kontekstdə təqdim etməsinə və hansı mənbələrə istinad etməsinə yönəlir.
2027-ci il üçün ən vacib GEO taktikaları aşağıdakı istiqamətləri əhatə edir:
Generativ AI sistemlərində brendin mövcud görünürlüyünü analiz etmək.
İstifadəçilərin müqayisə və qərarvermə məqsədli suallarına uyğun məzmun hazırlamaq.
Məzmunu orijinal məlumatlar, ekspert rəyləri və yoxlanıla bilən faktlarla zənginləşdirmək.
Brend haqqında məlumatların müxtəlif mənbələrdə düzgün və ardıcıl təqdim olunmasını təmin etmək.
Saytın AI axtarış sistemləri üçün texniki əlçatanlığını yoxlamaq.
AI cavablarında brend qeydlərini, mənbə istinadlarını və görünürlük dəyişikliklərini ölçmək.
Bu işlərə başlamazdan əvvəl biznes üçün vacib olan sualları müəyyənləşdirmək lazımdır. Məsələn, istifadəçi “Azərbaycanda hansı SEO agentlikləri fəaliyyət göstərir?” və ya “E-ticarət saytı üçün hansı SEO xidməti uyğundur?” deyə soruşduqda, AI sisteminin cavabında hansı şirkətləri və mənbələri təqdim etdiyini araşdırmaq olar.
Belə müşahidələr brendin hansı mövzularla əlaqələndirildiyini və hansı məlumat boşluqlarının mövcud olduğunu müəyyənləşdirməyə kömək edir.
GEO-nun bizneslər üçün tətbiqi haqqında daha ətraflı məlumatı Generative Engine Optimization (GEO) xidməti səhifəsində əldə edə bilərsiniz.
GEO optimizasiyasının ilk mərhələsi brendin generativ axtarış sistemlərində mövcud vəziyyətini qiymətləndirməkdir.
Ənənəvi SEO auditində əsas diqqət indekslənmə, texniki xətalar, açar söz mövqeləri və orqanik trafikə yönəlirsə, GEO analizində əlavə olaraq AI cavablarında brendin necə təqdim olunduğu araşdırılır.
Bu mərhələdə yalnız şirkətin adının cavabda çəkilməsi deyil, onun hansı xidmətlərlə əlaqələndirildiyi, rəqiblərlə necə müqayisə olunduğu və hansı mənbələr vasitəsilə təqdim edildiyi də qiymətləndirilməlidir.
İlk olaraq biznesiniz üçün əhəmiyyətli olan sualların siyahısını hazırlayın.
Suallar istifadəçilərin real ehtiyaclarına əsaslanmalıdır. Yalnız şirkətin adını ehtiva edən sorğularla kifayətlənmək düzgün deyil.
Məsələn, rəqəmsal marketinq agentliyi üçün aşağıdakı sualları araşdırmaq olar:
Azərbaycanda hansı SEO agentlikləri var?
E-ticarət üçün SEO xidməti necə seçilir?
SEO və GEO xidmətləri arasında hansı fərqlər var?
AI görünürlüyünü artırmaq üçün hansı xidmətlər lazımdır?
Texniki SEO auditi üçün hansı meyarlar vacibdir?
Bu sualları uyğun AI platformalarında yoxlayın və cavablarda brendinizin iştirak edib-etmədiyini qeyd edin.
Əgər brend cavabda görünürsə, onun düzgün xidmət kateqoriyasında təqdim olunub-olunmadığını da araşdırın. Məsələn, yalnız SEO xidməti göstərən şirkətin proqram təminatı istehsalçısı kimi təqdim olunması düzgün görünürlük hesab edilməməlidir.
GEO hesabatlarında brendin adının çəkilməsi və saytın mənbə kimi göstərilməsi fərqli göstəricilərdir.
Brend qeydi (Brand Mention) AI cavabında şirkətin, məhsulun və ya xidmətin adının göstərilməsidir.
Mənbə istinadı (Citation) isə generativ cavabda konkret səhifənin məlumat mənbəyi kimi təqdim olunmasıdır.
Məsələn, AI sistemi istifadəçiyə bir neçə SEO agentliyi tövsiyə edərkən şirkətinizin adını sadalaya bilər. Bu, brend qeydi sayılır.
Əgər cavabda şirkətin xidmət səhifəsinə keçid verilirsə və həmin səhifə məlumatı dəstəkləyən mənbə kimi göstərilirsə, bu, mənbə istinadıdır.
Bu iki göstəricini ayrı-ayrılıqda ölçmək GEO strategiyasının hansı istiqamətdə inkişaf etdirilməli olduğunu anlamağa kömək edir.
GEO rəqib analizi yalnız hansı brendin daha çox qeyd olunduğunu müəyyənləşdirməkdən ibarət deyil.
Rəqibin hansı suallarda təqdim edildiyini, hansı xidmətlərlə əlaqələndirildiyini və cavabları dəstəkləmək üçün hansı səhifələrə istinad olunduğunu da araşdırmaq lazımdır.
Məsələn, rəqib şirkət “ən yaxşı SEO alətləri” mövzusunda mənbə kimi göstərilir, sizin saytınız isə həmin sualda iştirak etmirsə, hər iki saytın təqdim etdiyi məlumatları müqayisə edin.
Rəqibin məqaləsində alətlərin tətbiq sahələri, üstünlükləri, məhdudiyyətləri və real istifadə nümunələri varsa, sizin məzmununuzda bu məlumatların hansı hissəsinin çatışdığını yoxlayın.
Lakin rəqibin bir cavabda görünməsi onun bütün AI sistemlərində daha yüksək nüfuza malik olduğunu sübut etmir. Nəticələr platformadan, sorğunun formasından və yoxlama tarixindən asılı olaraq dəyişə bilər.
Brend və rəqib görünürlüyünün ilkin vəziyyətini qiymətləndirmək üçün AEO audit xidməti çərçivəsində AI cavablarının analizi aparıla bilər.
Generativ AI sistemlərində istifadəçilər çox vaxt sadə açar sözlər əvəzinə, bir neçə şərti əhatə edən geniş suallar verirlər.
Məsələn, “SEO xidməti” axtarışı əvəzinə “Kiçik onlayn mağaza üçün SEO agentliyi seçərkən nələrə diqqət etməliyəm?” sualı ünvanlana bilər.
Bu sualın cavabı yalnız xidmətin tərifini deyil, seçim meyarlarını, qiymətə təsir edən amilləri və mümkün riskləri də əhatə etməlidir.
Buna görə GEO üçün məzmun strategiyası hazırlanarkən istifadəçinin məlumatı hansı qərarı vermək məqsədilə axtardığı müəyyənləşdirilməlidir.
İstifadəçilər məhsul və ya xidmət seçərkən alternativləri müqayisə etmək istəyirlər. Bu zaman onların axtardığı məlumatlar daha konkret olur.
Məsələn, “GEO nədir?” sualına qısa tərif kifayət edə bilər. Lakin “SEO və GEO xidmətlərindən hansını seçməliyəm?” sualı daha geniş müqayisə tələb edir.
Belə məzmunlarda xidmətlərin məqsədi, tətbiq sahəsi, üstünlükləri və məhdudiyyətləri eyni meyarlar üzrə izah olunmalıdır.
|
İstifadəçi niyyəti |
Məzmun formatı |
|
Mövzunu öyrənmək |
Tərif və əsas anlayışlar |
|
İki xidməti müqayisə etmək |
Müqayisə cədvəli və seçim meyarları |
|
Məhsul seçmək |
Xüsusiyyətlər, uyğunluq və məhdudiyyətlər |
|
Xidmət sifariş etmək |
Xidmətin əhatəsi, mərhələlər və müraciət qaydası |
|
Problem həll etmək |
Addım-addım təlimat və yoxlama meyarları |
|
Qiyməti müəyyənləşdirmək |
Qiymətə təsir edən amillər və mümkün əlavə xərclər |
Məzmunun formatı istifadəçinin sualına uyğun seçildikdə məlumatı tapmaq və müqayisə etmək asanlaşır.
Generativ axtarış sistemləri mürəkkəb sualları cavablandırmaq üçün bir neçə əlaqəli məlumat ehtiyacını ayrıca araşdıra bilər.
Google-un generativ axtarış sistemlərində istifadə etdiyi yanaşmalardan biri Query Fan-out adlanır. Bu prosesdə sistem əsas sorğu ilə əlaqəli əlavə axtarışlar apararaq cavabı formalaşdırmaq üçün müxtəlif məlumatları əldə edə bilər.
Məsələn, istifadəçi “Onlayn mağaza üçün hansı SEO strategiyası daha uyğundur?” sualını verdikdə, cavabın hazırlanması zamanı texniki SEO, kateqoriya optimizasiyası, məhsul səhifələri və ölçmə üsulları haqqında əlavə məlumatlar əhəmiyyətli ola bilər.
Buna görə məqaləni yalnız bir açar sözün təkrarına əsasən hazırlamaq əvəzinə, mövzunun vacib alt suallarını müəyyənləşdirin.
Lakin əlaqəli bütün mövzuları bir səhifəyə yerləşdirmək də düzgün deyil. Ayrı istifadəçi ehtiyacını qarşılayan geniş mövzular üçün ayrıca məqalə hazırlamaq və həmin səhifələr arasında daxili linklər yaratmaq daha məqsədəuyğundur.
Generativ axtarış üçün məzmunun yalnız qısa abzaslardan ibarət olması tələb olunmur.
Əsas məsələ istifadəçinin sualına dəqiq cavab vermək və ehtiyac olduqda həmin cavabı əlavə faktlarla izah etməkdir.
Məsələn, “GEO və AEO arasındakı fərq nədir?” sualına əvvəlcə qısa cavab təqdim etmək olar:
AEO (Answer Engine Optimization) istifadəçi suallarına birbaşa cavabların hazırlanmasına, GEO (Generative Engine Optimization) isə generativ AI cavablarında məzmunun istifadəsinə, brend görünürlüyünə və mənbə istinadlarına diqqət yönəldir. Bu yanaşmaların tətbiq sahələri bir-biri ilə kəsişir.
Bundan sonra fərqləri nümunələrlə izah etmək mümkündür.
AEO yanaşması haqqında daha ətraflı məlumat üçün AEO optimizasiya xidməti səhifəsinə baxa bilərsiniz.
Generativ AI optimizasiyasında məzmunun həcmi onun dəyərini müəyyənləşdirən yeganə amil deyil.
Eyni mövzunu ümumi ifadələrlə təkrarlayan çoxsaylı məqalələr hazırlamaq əvəzinə, istifadəçinin başqa mənbələrdə asanlıqla tapa bilmədiyi faydalı məlumatlar təqdim etmək daha məqsədəuyğundur.
Bu məlumatlara real təcrübələr, orijinal araşdırmalar, yoxlanıla bilən statistik göstəricilər və ekspert izahları daxil ola bilər.
GEO məzmununda konkret faktlar və metodologiyası aydın olan məlumatlar xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Məsələn, SEO agentliyi müxtəlif saytların indekslənmə vəziyyətini araşdırıbsa, əldə edilən nəticələri ümumi ifadələr əvəzinə, konkret meyarlarla izah edə bilər.
Araşdırmanın hansı tarixlərdə aparıldığını, neçə səhifəni əhatə etdiyini və hansı alətlərdən istifadə olunduğunu göstərmək məlumatın qiymətləndirilməsini asanlaşdırır.
Əgər müəyyən göstərici nümunə kimi təqdim olunursa, onun real nəticə deyil, izahlı hesablama olduğu açıq qeyd edilməlidir.
Orijinal məlumat təqdim etmək məqsədilə təsdiqlənməmiş statistika yaratmaq və ya başqa mənbənin nəticəsini öz araşdırması kimi göstərmək düzgün deyil.
E-E-A-T yanaşması təcrübə, ekspertlik, nüfuz və etibarlılıq prinsiplərini əhatə edir.
Bu prinsiplər məzmunun kim tərəfindən hazırlandığını, məlumatların hansı təcrübəyə əsaslandığını və təqdim olunan iddiaların necə yoxlanıldığını qiymətləndirmək üçün faydalıdır.
Məsələn, “GEO audit necə aparılır?” mövzusunda məqalə hazırlanırsa, yalnız auditin mərhələlərini sadalamaqla kifayətlənməyin.
İstifadə olunan yoxlama meyarlarını, nümunə sualları, cavabların qiymətləndirilməsi qaydasını və əldə edilən nəticələrin necə şərh olunduğunu izah edin.
Praktik nümunələr istifadəçinin metodologiyanı öz layihəsində tətbiq etməsinə kömək etməlidir.
Məqalələrdə müəllif və ya ekspert haqqında real məlumatların göstərilməsi, istifadə olunan mənbələrə istinad edilməsi və əsaslı yeniliklər zamanı məzmunun yenilənməsi etibarlılığın qiymətləndirilməsini asanlaşdırır.
Generativ AI sistemlərinin cavablarında köhnəlmiş məlumatların təqdim edilməsi istifadəçi üçün problem yarada bilər.
Xüsusilə xidmət qiymətləri, qanunvericilik, məhsul xüsusiyyətləri və texniki təlimatlar haqqında məlumatlar mütəmadi yoxlanılmalıdır.
Məsələn, müəyyən proqram təminatının istifadə qaydası yenilənibsə, köhnə ekran görüntüləri və artıq mövcud olmayan parametrlər oxucunu yanlış istiqamətləndirə bilər.
Məqalə yenilənərkən yalnız dərc tarixini dəyişmək əvəzinə, faktları yoxlayın, dəyişmiş şərtləri düzəldin və aktual nümunələr təqdim edin.
Google-un generativ AI üçün məzmun optimizasiyası üzrə rəsmi bələdçisi də unikal, faydalı və istifadəçiyə yönəlmiş məzmunun əhəmiyyətini vurğulayır.
GEO strategiyası yalnız şirkətin öz saytındakı məzmunla məhdudlaşmır.
İstifadəçi şirkət haqqında məlumat axtardıqda rəsmi saytla yanaşı, biznes profilləri, tərəfdaş səhifələri, müstəqil məqalələr və digər açıq mənbələrlə də qarşılaşa bilər.
Bu mənbələrdə brend haqqında məlumatların bir-birinə uyğun olması şirkətin xidmətlərini və fəaliyyət istiqamətlərini düzgün anlamağa kömək edir.
Şirkətin adı, rəsmi domeni, fəaliyyət sahəsi və xidmət təsvirləri müxtəlif platformalarda fərqli göstərildikdə məlumatların qiymətləndirilməsi çətinləşə bilər.
Məsələn, şirkətin rəsmi saytında GEO xidməti təqdim olunursa, lakin digər aktual biznes profillərində yalnız əlaqəsiz və ya köhnəlmiş xidmətlər qeyd edilibsə, bu məlumatlar yoxlanmalıdır.
Əsas diqqət aşağıdakı məlumatlara yönəldilməlidir:
Şirkətin rəsmi adı və veb-sayt ünvanı;
Əsas fəaliyyət sahəsi və təqdim olunan xidmətlər;
Əlaqə məlumatları və xidmət göstərilən bölgələr;
Rəsmi sosial media və biznes profilləri;
Məhsul və xidmətlərin aktual təsvirləri.
Bu məlumatların uyğunlaşdırılması brend haqqında ziddiyyətli faktların azalmasına kömək edir. Lakin bütün platformalarda eyni mətnin sözbəsöz təkrarlanması tələb olunmur.
Brendin nüfuzunu inkişaf etdirmək üçün yalnız öz saytında məqalələr paylaşmaq kifayət etməyə bilər.
Mövzuya uyğun peşəkar nəşrlərdə, tərəfdaş səhifələrində, ekspert müsahibələrində və araşdırmalarda iştirak etmək şirkət haqqında yoxlanıla bilən əlavə məlumat mənbələri yarada bilər.
Məsələn, agentliyin real layihədə tətbiq etdiyi SEO metodologiyası haqqında peşəkar məqalə dərc olunursa, həmin məzmun şirkətin hansı sahədə təcrübəyə malik olduğunu göstərə bilər.
Burada əsas məqsəd mümkün qədər çox brend adı yerləşdirmək deyil, istifadəçiyə real fayda verən məlumatların etibarlı mənbələrdə təqdim olunmasıdır.
Süni şəkildə yaradılan brend qeydləri, əlaqəsiz saytlarda kütləvi məqalə yerləşdirilməsi və manipulyativ keçid sxemləri davamlı GEO strategiyası hesab olunmamalıdır.
Bir neçə dildə xidmət göstərən şirkətlər üçün GEO analizinin hər dil üzrə ayrıca aparılması faydalıdır.
Məsələn, Azərbaycan dilində “GEO xidməti”, ingilis dilində “Generative Engine Optimization service”, rus dilində isə “GEO оптимизация” ifadələri oxşar xidmət ehtiyacını ifadə edə bilər.
Lakin müxtəlif dillərdə eyni sualın cavabında göstərilən brendlər və mənbələr fərqlənə bilər.
Bu səbəbdən Azərbaycan, ingilis və rus dillərində verilən sualları ayrıca test edin. Hər dil versiyasındakı məzmunun aktual və eyni xidmət şərtlərinə uyğun olmasını yoxlayın.
Çoxdilli saytlarda URL strukturu, canonical və hreflang elementləri də texniki baxımdan düzgün qurulmalıdır.
Keyfiyyətli məzmun hazırlanması GEO optimizasiyasının əsas hissələrindən biri olsa da, texniki məhdudiyyətlər onun axtarış sistemlərində istifadəsinə mane ola bilər.
Generativ AI platformalarının məlumat əldə etmə mexanizmləri eyni deyil. Bəzi sistemlər axtarış indekslərindən istifadə edir, digərləri isə müəyyən hallarda veb-səhifələrə birbaşa müraciət edə bilir.
Buna görə texniki GEO yoxlamasında konkret platformanın sənədlərinə əsaslanmaq lazımdır.
Google AI Overviews və AI Mode üçün ayrıca GEO faylı və ya xüsusi texniki işarələmə tələb etmir.
Google-un tələblərinə əsasən səhifə axtarış indeksinə daxil edilmiş və nəticələrdə mətn fraqmenti ilə göstərilməyə uyğun olmalıdır.
ChatGPT axtarış funksiyaları üçün isə OpenAI-nin OAI-SearchBot adlı axtarış botu mövcuddur.
OAI-SearchBot ilə GPTBot eyni məqsədə xidmət etmir. OAI-SearchBot axtarışda məzmunun aşkar edilməsinə, GPTBot isə model təlimi ilə bağlı məzmun toplanmasına yönəlib. Bu botların robots.txt qaydaları ayrı-ayrılıqda idarə oluna bilər.
Texniki yoxlama zamanı robots.txt, server cavabları, təhlükəsizlik sistemləri və botlara tətbiq olunan giriş məhdudiyyətləri nəzərdən keçirilməlidir.
OpenAI botlarının təyinatı və idarə edilməsi haqqında məlumatı OpenAI Crawlers sənədlərində yoxlamaq olar.
Məzmunun yalnız vizual elementlərdə və ya texniki məhdudiyyətli hissələrdə təqdim olunması onun emalını çətinləşdirə bilər.
Məhsul xüsusiyyətləri, xidmət şərtləri, qiymətə təsir edən amillər və digər vacib məlumatları istifadəçi üçün oxunaqlı mətn formasında təqdim etmək məqsədəuyğundur.
Həmçinin vacib səhifələrə daxili linklərin mövcudluğunu və düzgün URL-lərin istifadə edildiyini yoxlayın.
Səhifənin mövzusu başlıqlarda aydın göstərilməli, məzmun daxilində istifadə olunan terminlər ardıcıl olmalıdır.
Şəkil və video materialları isə mətnin əvəzedicisi kimi deyil, mövzunu izah edən əlavə informasiya mənbəyi kimi istifadə edilməlidir.
Strukturlaşdırılmış məlumatlar axtarış sistemlərinə səhifədəki obyektlər və onların xüsusiyyətləri haqqında əlavə məlumat təqdim edir.
Məsələn, biznes saytında uyğun olduğu hallarda Organization, LocalBusiness, Product, Article və digər dəstəklənən schema növlərindən istifadə oluna bilər.
Lakin Schema Markup tətbiqi AI cavablarında istinad almağa zəmanət vermir.
Google AI Overviews və AI Mode üçün ayrıca GEO schema növü tələb etmir. Strukturlaşdırılmış məlumatlar səhifədə istifadəçilərə görünən real məzmuna uyğun olmalıdır.
Eyni zamanda llms.txt kimi faylların yaradılması Google-un generativ axtarışında görünmək üçün məcburi tələb deyil.
Buna görə texniki GEO strategiyasında əsas prioritet indekslənmə, məzmunun əlçatanlığı, düzgün sayt strukturu və real məlumatların uyğunluğu olmalıdır.
AI əsaslı axtarış sistemləri üçün texniki və məzmun optimizasiyası barədə əlavə məlumatı AI Search Optimization səhifəsində əldə edə bilərsiniz.
GEO optimizasiyasında uğurun qiymətləndirilməsi üçün yalnız orqanik trafik və açar söz mövqelərinə baxmaq kifayət deyil.
Generativ AI cavablarında şirkətin adı istifadəçiyə təqdim oluna bilər, lakin istifadəçi mütləq həmin şirkətin saytına daxil olmaya bilər.
Eyni zamanda AI sisteminin saytınıza istinad etməsi də həmişə birbaşa trafik artımı ilə nəticələnmir.
Buna görə GEO hesabatlarında görünürlük, mənbə istinadları, trafik və biznes nəticələri ayrı-ayrı qiymətləndirilməlidir.
|
GEO göstəricisi |
Nəyi ölçür? |
|
Brand Mention Rate |
Seçilmiş test cavablarında brendin qeyd olunma payı |
|
Citation Rate |
Test cavablarında saytın mənbə kimi göstərilmə payı |
|
AI Share of Voice |
Müəyyən edilmiş metodologiyaya əsasən brendin rəqiblərlə müqayisəli görünürlüyü |
|
Citation Share |
Dəstəklənən hesabatlarda brendin mənbə istinadları üzrə payı |
|
AI Referral Traffic |
AI platformalarından sayta gələn müəyyən edilə bilən trafik |
|
AI Answer Accuracy |
Brend haqqında cavabların faktoloji düzgünlüyü |
|
Generative AI Impressions |
Google-un generativ AI nəticələrində saytın göstərimləri |
|
AI-sourced Conversions |
Müəyyən edilə bilən AI keçidlərindən yaranan müraciət və digər konversiyalar |
Bu göstəricilər eyni məlumatı ölçmür və hər platformada hamısı əlçatan olmaya bilər.
Məsələn, AI Share of Voice bir çox hallarda seçilmiş sorğu dəsti əsasında hesablanan müşahidə göstəricisidir. Onu bütün AI istifadəçilərinin davranışını əhatə edən dəqiq bazar payı kimi təqdim etmək düzgün deyil.
Google Search Console-un Generative AI Performance hesabatı AI Overviews və AI Mode nəticələrində saytın göstərimlərini izləməyə imkan verir.
Bu məlumatlardan istifadə edərək generativ AI görünürlüyünün hansı URL-lərdə artdığını və zaman üzrə necə dəyişdiyini araşdırmaq olar.
Lakin hesabat ayrıca AI klikləri, CTR, orta mövqe və konkret istifadəçi suallarını təqdim etmir.
Microsoft-un Bing Webmaster Tools platformasındakı AI Performance hesabatı isə dəstəklənən AI təcrübələrində mənbə istinadlarını, istinad olunan səhifələri və əlaqəli sorğu qruplarını təhlil etməyə imkan verir.
Bu hesabatlarda görünən mənbə istinadları istifadəçi klikləri ilə eyni anlayış deyil.
Mənbə istinadlarının sayının artması saytın mütləq daha çox trafik və ya satış əldə etdiyi anlamına gəlmir.
GEO nəticələrinin daha ardıcıl ölçülməsi üçün əvvəlcədən müəyyən edilmiş sual dəstindən istifadə etmək olar.
Məsələn, biznes üçün 20 prioritet sual seçin və hər birini eyni qayda ilə test edin.
Yoxlama zamanı platformanı, dili, tarixi, sualın mətnini, brend qeydini və mənbə istinadını qeyd edin.
Əgər 20 sualdan 8-də brendin adı göstərilibsə, həmin test dəsti üzrə brend qeydinin payı 40% təşkil edir.
Lakin bu göstərici yalnız aparılmış testlərin nəticəsidir. Bütün istifadəçilər üçün eyni nəticənin əldə ediləcəyini göstərmir.
Daha geniş ölçmə üçün sualları məlumatlandırıcı, müqayisə, kommersiya və brend sorğuları üzrə qruplaşdırmaq mümkündür.
Dəyişiklikdən əvvəl və sonra aparılan testlərdə eyni suallardan, dillərdən və platformalardan istifadə etmək müşahidələri daha müqayisəli edir.
GEO strategiyasının biznesə təsirini qiymətləndirərkən GA4 və digər analitika sistemlərindən də istifadə etmək lazımdır.
AI platformalarından gələn müəyyən edilə bilən keçidləri ayrıca qruplaşdırın. Həmin istifadəçilərin hansı səhifələrə daxil olduğunu, hansı fəaliyyətləri yerinə yetirdiyini və müraciət yaradıb-yaratmadığını araşdırın.
Lakin bütün AI təsirli ziyarətləri dəqiq müəyyənləşdirmək mümkün olmaya bilər.
Məsələn, istifadəçi şirkəti AI cavabında görüb daha sonra onun adını Google-da axtara və sayta daxil ola bilər. Bu halda müraciət ənənəvi axtarış kanalı ilə qeydə alına bilər.
Buna görə GEO performansını yalnız referal trafiki əsasında qiymətləndirmək əvəzinə, brend görünürlüyü və biznes göstəricilərini birlikdə təhlil etmək məqsədəuyğundur.
GEO strategiyasını həyata keçirməyə başlayarkən bütün saytın məzmununu eyni anda yeniləmək tələb olunmur.
İlk mərhələdə biznes baxımından vacib səhifələrə və qərarvermə məqsədli suallara üstünlük vermək daha idarəolunan yanaşmadır.
İlk həftədə şirkətin əsas məhsul və xidmətlərini müəyyənləşdirin.
Hər istiqamət üzrə real istifadəçi sualları hazırlayın və uyğun AI platformalarında ilkin yoxlamalar aparın.
Brend qeydlərini, mənbə istinadlarını, rəqibləri və yanlış təqdim olunan məlumatları qeyd edin.
Saytın indekslənmə və texniki əlçatanlıq vəziyyətini də yoxlayın.
İlkin audit nəticələrinə əsasən hansı mövzularda saytınızın məlumatlarının zəif və ya natamam olduğunu araşdırın.
Mövcud xidmət və bloq səhifələrində istifadəçinin seçim etməsinə kömək edən məlumatların olub-olmadığını qiymətləndirin.
Müqayisə meyarlarını, xidmət şərtlərini, praktik nümunələri və etibarlı mənbələri nəzərdən keçirin.
Ən vacib səhifələrdə məzmunun strukturunu yeniləyin.
Əsas sualları uyğun başlıqlarla əlaqələndirin, cavabları faktlarla dəstəkləyin və lazım olan hissələrdə müqayisə cədvəlləri əlavə edin.
Brend və xidmət məlumatlarının düzgün təqdim olunduğunu yoxlayın.
Daxili linkləri, strukturlaşdırılmış məlumatları və səhifələrin texniki əlçatanlığını da nəzərdən keçirin.
Optimallaşdırılan səhifələrin texniki vəziyyətini yenidən yoxlayın.
İlkin mərhələdə istifadə olunan sualları eyni platformalarda təkrar sınaqdan keçirin və cavablardakı dəyişiklikləri qeyd edin.
Hansı səhifələrin mənbə kimi göstərildiyini, hansı suallarda brendin iştirak etdiyini və hansı məlumatların hələ də yanlış təqdim olunduğunu araşdırın.
GEO optimizasiyasının nəticələrini qiymətləndirmək üçün 30 gün hər zaman kifayət etmir. İlk ayın əsas məqsədi ölçmə metodologiyasını qurmaq, prioritet səhifələri yeniləmək və gələcək müqayisələr üçün başlanğıc göstəriciləri müəyyənləşdirməkdir.
GEO (Generative Engine Optimization) veb-sayt və brend məlumatlarının generativ AI sistemlərində düzgün anlaşılması, uyğun cavablarda istifadə olunması və mənbə kimi göstərilməsi imkanlarını inkişaf etdirməyə yönələn optimizasiya yanaşmasıdır.
Əsas GEO taktikaları AI görünürlük analizi, istifadəçi niyyətinə uyğun məzmun hazırlanması, orijinal məlumatlardan istifadə, E-E-A-T prinsiplərinin tətbiqi, brend məlumatlarının uyğunlaşdırılması, texniki əlçatanlığın yoxlanılması və mənbə istinadlarının ölçülməsidir.
SEO saytın axtarış sistemlərində tapılması, indekslənməsi və orqanik görünürlüyünün yaxşılaşdırılmasına yönəlir. GEO isə bu əsas üzərində generativ AI cavablarında brendin və məzmunun necə təqdim olunduğuna əlavə diqqət yetirir. Hər iki istiqamət keyfiyyətli məzmun və texniki optimizasiya prinsiplərinə əsaslanır.
GEO və AEO bir-biri ilə əlaqəli optimizasiya yanaşmalarıdır. AEO daha çox istifadəçi suallarına aydın cavabların hazırlanmasına, GEO isə generativ AI cavablarında məzmunun istifadəsinə və mənbə istinadlarına fokuslanır. Tətbiq sahələri əhəmiyyətli dərəcədə kəsişir.
Xeyr. GEO optimizasiyası məzmunun keyfiyyətini, əlçatanlığını və etibarlılığını yaxşılaşdırmağa yönəlir. Lakin ChatGPT və digər AI platformalarının müəyyən sualda konkret brendi və ya səhifəni göstərəcəyinə zəmanət yoxdur.
Google AI Overviews və AI Mode üçün xüsusi GEO schema və ya llms.txt faylı tələb etmir. Mövcud strukturlaşdırılmış məlumatların səhifədəki real məzmuna uyğun olması və əsas SEO tələblərinin yerinə yetirilməsi daha vacibdir.
Mövzuya uyğun, etibarlı mənbələrdə brend haqqında real məlumatların və redaksiya xarakterli keçidlərin mövcudluğu şirkətin onlayn nüfuzunu dəstəkləyə bilər. Lakin hər backlink və ya brend qeydi AI cavablarında görünürlüyün artacağı anlamına gəlmir. Süni və manipulyativ keçid üsullarından istifadə etmək düzgün deyil.
GEO ölçmələrində Google Search Console, Bing Webmaster Tools, GA4 və uyğun AI görünürlük monitorinq alətlərindən istifadə etmək olar. Brend qeydləri, mənbə istinadları, AI göstərimləri, müəyyən edilə bilən referal trafik və konversiyalar fərqli göstəricilər kimi qiymətləndirilməlidir.
Xeyr. FAQ bölməsi istifadəçilərin real və təkrarlanan suallarını cavablandırdığı hallarda faydalıdır. Sadəcə GEO məqsədilə hər səhifəyə eyni və ya əlaqəsiz suallar əlavə etmək tövsiyə olunmur.
Bəli. Azərbaycan dilində məzmun hazırlamaq, yerli istifadəçi suallarını araşdırmaq və uyğun AI platformalarında həmin sualları sınaqdan keçirmək mümkündür. Nəticələr platformanın dil dəstəyi, istifadə olunan məlumatlar və sorğunun formasına görə dəyişə bilər.
Nəticələrin görünmə müddəti məzmunun mövcud vəziyyətindən, texniki əlçatanlıqdan, rəqabətdən və AI platformalarının məlumatları necə əldə etməsindən asılıdır. GEO üçün bütün saytlar üzrə sabit nəticə müddəti müəyyən etmək mümkün deyil.
İlk növbədə biznesin əsas xidmət və məhsul səhifələrinə, müqayisə məzmunlarına və istifadəçinin qərar verməsinə kömək edən bələdçilərə diqqət yetirmək məqsədəuyğundur. Prioritet seçim mövcud AI görünürlük analizi və biznes məqsədləri əsasında aparılmalıdır.
AEO təməlsiz işləmir. Texniki sağlamlıq, kontent və nüfuz — klassik axtarışda mövqe, AI axtarışda isə etibar deməkdir.
Model kontentinizi necə oxuyur? GEO mətnin strukturunu, mənasını və kontekstini modelin doğru başa düşəcəyi formata gətirir.